Kunstmatige Intelligentie

8 juli 2015

Ik heb gisteren de film Chappie gezien. Als je hem nog niet gezien hebt moet je hem zeker gaan kijken. Maar ik wil het hier niet over een film review hebben. Ik wil het hebben over het onderwerp van de film, kunstmatige intelligentie—of Artificial Intelligence (AI).
Chappie is een beschadigde en afgeschreven politie robot die zo'n kunstmatige intelligentie geënstalleerd krijgt. Chappie begint als een klein kind dat nog moet leren praten, maar ontwikkelt zich snel. Mijn probleem daarmee is dat Chappie al wel schuw en angstig is. Een natuurlijke reactie zou je zeggen, maar mijn punt is dat het een machine is zonder menselijke instincten. Hoe komt hij aan zulke instincten? Het blijkt ook uiteindelijk dat hij een geweten heeft. In alles behalve zijn gedaante lijkt hij menselijk. Je vergeet dat het eigenlijk allemaal gesimuleerd is.
Als we naar de film Her kijken—een film die ik, als een tech fanaat, erg leuk vind—zien we ook een AI die menselijk overkomt in alles behalve haar gedaante (omdat ze die letterlijk niet heeft). Daarbij komen allerlei menselijke emoties zoals liefde, schuld en haat.
Ik geloof gewoonweg niet dat dat mogelijk is.

Mijn opvatting van kunstmatige intelligentie is dat AI een lerend programma is dat kan deduceren, beredeneren en problemen kan oplossen. Gevoelens of de simulatie van gevoelens komen daar niet bij kijken.
De AI die in films zoals The Terminator, iRobots en The Avengers Age of Ultron voorkomen, komen al meer in die richting. Ze zijn meer logica en, op de boosheid van Ultron na, tonen ze geen gevoelens. Perfect voor de rol van bad-guy.
Grote denkers zoals Stephen Hawking waarschuwen voor die bad-guy. Een AI die de mens als een gevaar ziet voor het voortbestaan van de aarde, de AI zelf of de mens zelf. Of juist een AI die zich verheven voelt boven de mens en ons ziet zoals wij insecten zien.
Er is een theorie over paperclips. Dat een AI de gekke notie kan hebben om alleen maar paperclips te maken, want... waarom niet? Het neemt daarbij geen acht van de mens en één van drie uitkomsten is dan mogelijk. De mens wordt uitgeroeid voor grondstoffen, de mens wordt ingezet als slaaf of er gebeurt helemaal niets met de mens.
Een enge gedachte, dus laat ik even een opmerking erbij halen van iemand die zich al 30 jaar bezig houdt met AI. Selmer Bringsjord zegt dat pure AI waarschijnlijk, met huidige wiskundige methodes, niet eens mogelijk is en dat zodra er wel AI mogelijk is, er ethische regels in geprogrammeerd kunnen worden. Het enige gevaar zijn dan kwaadwillende mensen die die regels zullen proberen te omzeilen.
Nog steeds niet helemaal rustgevend. Dan zullen we ook even de mogelijkheid bekijken dat AI zich wellicht helemaal niet manifesteert als een robot of een operating system. AI is ook wel eens beschreven als een uitbreiding op je brein. Een toevoeging aan je brein die je er toe in staat stelt meer te weten dan er daadwerkelijk in jouw geheugen beschikbaar is. Een turbo supercharger waarmee je antwoorden van internet kunt halen, maar die zo natuurlijk aanvoelt dat je het niet eens in de gaten hebt.
Dat klinkt als een veel betere scenario. Er zijn genoeg mensen die wat meer verstand kunnen gebruiken.
Zelf heb ik hoop op een AI zoals de computer in Star Trek of Jarvis in de Iron Man films. Ook al wordt Jarvis in Age of Ultron geen echte AI genoemd, het is wel de AI die ik hoop dat er ontwikkeld zal worden. Een operating system die als een soort butler fungeert. Eentje die menselijke trekken heeft, maar alleen maar tot een extensie waarop er op een normale toon mee geconverseerd kan worden.
Eentje die melk voor jou besteld zodra hij merkt dat je de laatste restjes opdrinkt. Eentje die je mail leest en er de essentie uit weet te halen en dat verteld in plaats van het voorlezen van de volledige email. Eentje die kan vertellen wie er voor jouw deur staat. Mocht dat er ooit komen, dan ga ik het ook Jarvis noemen.
Google gaat al de goede kant op en ook Apple en Windows zijn druk aan het werk met Siri en Cortana. Ik vind dat ze hun krachten zouden moeten bundelen, want ik zou het heel graag nog mee willen maken.
Wat vind jij van de AI in films? Of heb je nog een aanrader voor een sci-fi film met een AI. Laat het mij dan weten op Twitter.